Autorem książki "Piłkarskie Dzieje Podlasia 1929-2009", jest Jerzy Górko. Książka opisuje historię podlaskiej piłki nożnej, w której występuje bardzo dużo informacji na temat Warmii Grajewo (opis rozgrywek poszczególnych sezonów z udziałem Warmii, dokładna statystyka drużyn Warmii - wyniki meczów Warmii, ilość meczów oraz ilość bramek poszczególnych piłkarzy Warmii, zdjęcia drużyn Warmii z różnych lat). W tej książce Jerzy Górko opisuje szczegółowo historię rozgrywek w regionie podlaskim od trampkarzy po seniorską ekstraklasę.

Przez region podlaski należy rozumieć obszar terytorialny:
- Białostockiego Okręgowego Związku Piłki Nożnej (lata istnienia: 1929-2000),
- Łomżyńskiego Okręgowego Związku Piłki Nożnej (lata istnienia: 1976-2000),
- Suwalskiego Okręgowego Związku Piłki Nożnej (lata istnienia: 1976-2000),
- Podlaskiego Związku Piłki Nożnej (jako kontynuatora od 2000 roku, po utworzeniu województwa podlaskiego dotychczasowych 3 okręgów - Białostockiego, Łomżyńskiego, Suwalskiego).

Z tych najważniejszych spraw w książce jest dokonany opis i dokumentacja następującego wysiłku drużyn z regionu podlaskiego:
- 184 meczów Jagiellonii Białystok w Ekstraklasie; 714 meczów drużyn z naszego regionu w II lidze; 4348 meczów drużyn z naszego regionu w III lidze; 1498 meczów drużyn z naszego regionu w IV lidze makroregionalnej.
- około 10 tysięcy meczów o mistrzostwo okręgów z lat: 1929-2009 składających się na przebieg 123 edycji rozgrywek o mistrzostwo naszych okręgów w kategorii seniorów (66 z OZPN Białystok, 24 z OZPN Łomża, 24 z OZPN Suwałki, 9 z Podlaskiego ZPN) + dane o mistrzostwach wymienionych powyżej 4 naszych okręgów (Białostocki, Łomżyński, Suwalski, Podlaski) w kategoriach juniorów starszych, juniorów młodszych, trampkarzy starszych, trampkarzy młodszych, żaków, orlików,
- 235 meczów drużyn z naszego regionu w Pucharze Polski szczebla centralnego, 18 meczów w Pucharze Ekstraklasy
- 103 finałowych meczów o Puchar Polski w poszczególnych naszych okręgach (46 OZPN Białystok, 24 OZPN Łomża, 24 OZPN Suwałki, 9 Podlaski ZPN),
- 548 meczów drużyn z naszego regionu o Mistrzostwo Polski juniorów starszych i juniorów młodszych,
- 2234 meczów drużyn z naszego regionu ligach międzywojewódzkich juniorów starszych i młodszych,
- 902 meczów reprezentacji z naszego regionu w rozgrywkach o Puchary Kałuży, Przeworskiego, Michałowicza, Kuchara, Deyny, Górskiego,
- 58 meczów w ramach tzw. Młodej Ekstraklasy,
- około 500 innego rodzaju meczów (towarzyskie, sparingowe, itp).

W sumie książka liczy 1050 stron i jest w niej zamieszczonych 417 zdjęć. A praca nad nią zajęła 10 lat.

W tej książce jest ogółem wymienionych około 5 tysięcy osób (piłkarzy, trenerów, działaczy), począwszy od szczebla mistrzostw poszczególnych okręgów po Ekstraklasę i reprezentację Polski.

A oto recenzje na temat mojej książki, które ukazały się w mediach (należy kliknąć na poniższe linki):
- Recenzja w "Gazecie Wyborczej"
- Recenzja w "Rzeczpospolitej"
- Recenzja na stronie portalu "Wrota Podlasia"
- Recenzja w "Telewizji Białystok"

W Grajewie jest ona dostępna w księgarni przy ul. Os. Broniewskiego 3, przy czym cena pojedynczego egzemplarza książki zakupionej w księgarni wynosi 139,90 PLN. Na tę cenę ma jednak oczywiście wpływ fakt, iż książka liczy wspomniane 1050 stron (plus 417 zdjęć), na których są szczegółowo opisane wszystkie rozgrywki w regionie podlaskim z lat: 1929 - 2009.

Ciekawostki z historii podlaskiej piłki nożnej dotyczące klubu Warmia Grajewo zamieszczone w książce pt. „Piłkarskie Dzieje Podlasia 1929 – 2009”

- Pierwszym ważnym sukcesem piłkarzy Warmii Grajewo było zdobycie Mistrzostwa Okręgu Białostockiego w 1935 roku. Przy czym grajewianie sprawili dużą niespodziankę, gdyż w finałowym meczu o mistrzostwo okręgu pomiędzy zwycięzcami 2 grup terytorialnych dwukrotnie pokonali 2:1 i 1:0 faworyzowany Wojskowy Klub Sportowy Grodno.
Następnie, jako mistrz okręgu białostockiego Warmia wystąpiła w eliminacjach o awans do Ekstraklasy. I rundę eliminacji przeszła hm, bez problemu, gdyż jej przeciwnik, mistrz Okręgu Brzeskiego – Kotwica Pińsk nie przystąpiła do rozgrywek. Natomiast w II rundzie Warmia była już bez szans w konfrontacji z mistrzem Okręgu Wileńskiego – Śmigłym Wilno, przegrywając z nim dwukrotnie po 0:5.
A oto skład tej historycznej drużyny Warmii z 1935 roku: Bolesław Prejs – Stanisław Dębiński, Rudolf Neuman – Stanisław Kudaszewicz, Józef Zyskowski, Tadeusz Pogroszewski, Bieruk – Edward Skalimowski, Witold Terlecki, Henryk Lisowski, Wysocki, Bronisław Neuman. Ciekawe, czy w Grajewie, żyją jeszcze potomkowie tych piłkarzy ?

- Większości kibicom piłki nożnej w Grajewie trudno sobie wyobrazić, iż w tym mieście mogły jednocześnie funkcjonować 2 kluby piłkarskie. A tak było w pierwszej połowie lat 50., gdy równocześnie w Grajewie istniały 2 kluby: Budowlani Grajewo i Sparta (Spójnia) Grajewo.
Te sztuczne dziś nazwy dotyczą faktu, iż w tym okresie wszystkie kluby piłkarskie zgodnie z ówczesnymi wytycznymi politycznymi musiały nosić odgórnie im narzucone nazwy tzw. zrzeszeń sportowych. Dlatego też od końca lat 40. musiała zniknąć również nazwa „Warmia”. Pojawiła się ona znowu w 1955 roku, gdy w wyniku połączenia się Budowlanych i Sparty (Spójni) został „odrestaurowany” klub pod jakże miłą grajewskim kibicom nazwą – „Warmia” Grajewo.

- W latach 60. Warmia wprawdzie nie zdobyła mistrzostwa ówczesnego Okręgu Białostockiego, ale miała w swoich szeregach wielu dobrej klasy piłkarzy. Spośród nich warto przywołać nazwisko Stanisława Sobczyka. Otóż ten bramkostrzelny napastnik popisał się strzeleniem aż 6 goli, gdy drużyna z Grajewa w rundzie jesiennej sezonu 1960/61 rozgromiła na własnym boisku 9:0 ZKS (ówczesna nazwa Olimpii) Zambrów.
A co ciekawe – w rodzinie Sobczyków piłkę nożną uprawia się już w 3 pokoleniu. Po Stanisławie Sobczyku czynił to Mariusz Sobczyk, a następnie Maciej Sobczyk.

- W 1976 roku Warmia Grajewo nieoczekiwanie otrzymała potężnego „futbolowego kopa” w górę w hierarchii ligowych rozgrywek. Mimo bowiem, iż w sezonie 1975/76 grajewianie zajęli zaledwie przedostatnie – 11. miejsce w lidze okręgowej ówczesnego Okręgu Białostockiego, to w następnym sezonie 1976/77 wystąpili w III lidze.
Było to jednak spowodowane tym, iż w 1976 roku powstał Okręgowy Związek Piłki Nożnej w Łomży i Warmia Grajewo jako najwyżej dotąd sklasyfikowany klub z obszaru terytorialnego tego nowego Łomżyńskiego Okręgu – przy tzw. „zielonym stoliku” została od razu przesunięta do reaktywowanej właśnie od 1976 roku III ligi (w jej rozgrywkach była wówczas 3-letnia przerwa, od 1973 roku). Niestety pobyt grajewian w ówczesnej III lidze trwał tylko jeden sezon. Mimo ambitnej postawy Warmia została zdegradowana (ostatnia - 14. lokata), a ciekawostką był fakt, iż jeden z jej meczów zakończył się „hokejowym” wynikiem – porażka 4:6 u siebie z Gwardią Szczytno.

- Kolejne lata nie przynosiły Warmii większych sukcesów, aż do sezonu 1991/92. Wtedy to, w rozgrywkach wspólnej ligi okręgowej białostocko-łomżyńskiej, Warmia zajęła 2. miejsce ustępując po zaciętej rywalizacji tylko Jagiellonii II Białystok. Zadecydowała o tym głównie porażka 1:2 w wyjazdowym meczu z rezerwami „Jagi” mimo początkowego prowadzenia grajewian 1:0 po golu Marka Grabowskiego w 10. min.
Wspomniana 2. lokata w białostocko-łomżyńskiej okręgówce dawała jednak Warmii przepustkę do barażowego dwumeczu o awans do III ligi, niestety grajewianie okazali w nim gorsi od swojej imienniczki z Olsztyna (0:4 i 0:0).

- W sezonie 1996/97 to właśnie Warmia Grajewo okazała się triumfatorem pierwszych w historii samodzielnych rozgrywek o Mistrzostwo Okręgu Łomżyńskiego. Do tej pory bowiem, począwszy od swojego powstania w 1976 roku – Okręg Łomżyński zawsze prowadził wspólne rozgrywki – najpierw z klubami z Okręgów – Ostrołęckiego i Ciechanowskiego, a następnie z klubami z Okręgu Białostockiego).
Triumf Warmii w Okręgu Łomżyńskim w edycji 1996/97 był bardzo wyraźny, gdyż podopieczni trenera Krzysztofa Mioduszewskiego popisali się kilkoma dwucyfrowymi zwycięstwami, z czego najwyższym było rozgromienie – i to na wyjeździe – aż 11:0 Sparty Szepietowo. A królem strzelców łomżyńskiej okręgówki w tym sezonie został napastnik Warmii – Seweryn Lenkiewicz z 27 bramkami.

- Później grajewianie występowali przez 2 sezony (1997/98 i 1998/99) w ówczesnej IV lidze makroregionalnej (odpowiedniku dzisiejszej III ligi), a po spadku z niej w edycji 1999/2000 okazali się triumfatorami ostatnich w historii rozgrywek o mistrzostwo Okręgu Łomżyńskiego (ten Okręg został rozwiązany 2000 roku, wchodząc następnie w skład obecnego Okręgu Podlaskiego).
A w rywalizacji o mistrzostwo Okręgu Łomżyńskiego w sezonie 1999/2000 Warmia dominowała zdecydowanie, m.in. odnosząc 21 zwycięstw z rzędu i popisując się także dwucyfrowymi wynikami, jak np. 11:0 u siebie ze Skrą Wizna.

- W nowym okręgu – Podlaskim, już w sezonie 2001/02 Warmia triumfowała w IV lidze wojewódzkiej, awansując po 25 latach ponownie do III ligi. Na ten wojewódzki triumf złożył się oczywiście wysiłek wielu piłkarzy, ale przysłowiowe „wejście smoka” miał Piotr Tyszkiewicz, który mimo iż wystąpił tylko w rundzie wiosennej, z 28 golami został królem strzelców podlaskiej IV ligi.

- No i wreszcie w sezonie 2002/03 doszło do wydarzeń, które zapewne jeszcze dobrze pamiętają kibice z Grajewa. Wtedy to Warmia jako beniaminek III ligi wspaniale zaprezentowała się w rundzie jesiennej. Na inaugurację, w prestiżowym meczu pokonała ona u siebie 1:0 Jagiellonię po celnym strzale Jacka Paczkowskiego. A w 2. spotkaniu, także jako gospodarz zwyciężyła 4:1 Hutnika Warszawa (3 bramki Tyszkiewicza, 1 – Sobolewskiego) i została liderem. Prowadzenie utrzymała w 3. serii gier, gdy okazała się lepsza 1:0 na wyjeździe od Wigier Suwałki (trafienie – Żukowski). Dopiero w 4. kolejce grajewianie potknęli się, remisując na własnym boisku 2:2 z Polonią II Warszawa (gole – Sobolewski, Paczkowski) i stracili fotel lidera. Po następnych jesiennych meczach Warmia była jednak cały czas w ścisłej czołówce i na półmetku zameldowała się jako wicelider z 30 pkt., wyprzedzając nawet bezpośrednio 3. Jagiellonię Białystok.
Przypomnijmy zasadniczy skład Warmii z tej udanej rundy jesiennej: Przemysław Masłowski – Piotr Zajączkowski, Krzysztof Brede, Przemysław Kołłątaj, Tomasz Dębkowski, Marcin Wincel – Paweł Sobolewski, Paweł Kapelewski, Piotr Wojnowski, Jarosław Wawrzeniuk, Jacek Paczkowski – Łukasz Żukowski, Tomasz Radziński, Radosław Guzowski, Piotr Tyszkiewicz (ten bramkostrzelny zawodnik po 9. kolejce odszedł jednak z Warmii).
Z kolei w plebiscycie „Gazety Współczesnej” na najlepszego piłkarza i trenera Podlaskiego ZPN, obydwa tytuły za 2002 rok przypadły przedstawicielom właśnie Warmii Grajewo. Byli nimi odpowiednio – Paweł Sobolewski i Zbigniew Kieżun. Zaś nagrodą pod nazwą „Oskar Podlasia” za 2002 roku został uhonorowany działacz Warmii – Mirosław Purzeczko.
Wiosenna runda sezonu 2002/03 była już mniej pomyślna i grajewianie zakończyli rozgrywki III ligi na 8. miejscu. Jednak z wiosennych meczów grajewian należy odnotować rozgromienie 8:0 na wyjeździe Hutnika Warszawa, gdy 5 bramek zdobył Żukowski.

- Jak widać bramkostrzelnych piłkarzy nigdy w Warmii nie brakowało. W ostatnich latach na to miano zasłużył futbolista rodem z Ukrainy – Maksym Mirwa. To on bowiem - najpierw został królem strzelców IV ligi podlaskiej (23 gole), gdy w sezonie 2005/06 grajewianie triumfowali w tych rozgrywkach, powracając znowu do III ligi. Natomiast w sezonie 2008/09 - Mirwa z 16 bramkami na koncie okazał się najskuteczniejszym piłkarzem ze wszystkich podlaskich klubów w ówczesnym sezonie „nowej” III ligi.

Powyższe informacje to zaledwie ogromny skrót danych o Warmii Grajewo, które są zamieszczone w książce pt. „Piłkarskie Dzieje Podlasia 1929 – 2009”. Zainteresowanym futbolową historią Warmii Grajewo polecam już lekturę samej książki, która w Grajewie jest dostępna w księgarni przy ul. Os. Broniewskiego 3. Przy czym książka liczy aż 1 050 stron i 417 zdjęć (w tym zdjęcia drużyn Warmii Grajewo z różnych lat). Ta objętość książki niestety „wymusiła” jej cenę, gdyż książka kosztuje 139,90 pln. Jako autor książki zapewniam jednak kibiców Warmii, iż książka jest warta posiadania.

Z piłkarskim pozdrowieniem - Jerzy Górko

Informacja o załączonym do tekstu zdjęciu

W 1935 roku Warmia Grajewo sensacyjnie zdetronizowała w mistrzostwach Okręgu Białostockiego drużynę WKS Grodno. Na tym grupowym zdjęciu zawodników, działaczy i sympatyków grajewskiego klubu, uwidocznieni są następujący piłkarze Warmii noszący w oryginale koszulki w biało-czerwone pasy; górny rząd – Józef Zyskowski (2 od lewej), Tadeusz Pogroszewski (3 od lewej), Bronisław Neuman (4 od lewej), Stanisław Dębiński (6 od lewej), Henryk Lisowski (7 od lewej), Stanisław Kudaszewicz (3 od prawej); dolny rząd, kolejno od lewej – Edward Skalimowski, Rudolf Neuman, Bolesław Prejs, Witold Terlecki, Bieruk. Fot. ze zbiorów Pawła Myszkowskiego.